ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΣ ΣΑΒΒΑΣ Ο ΣΤΑΓΕΙΡΙΤΗΣ

Ο Αγιορείτης Άγιος που γιορτάζουμε στις 10 Ιουνίου

Καυχάται η κωμόπολις των Σταγείρων, ότι είναι πατρίδα του μεγάλου φιλοσόφου Αριστοτέλη, καυχάται όμως και για τον μάρτυρα που ανέδειξε στην πίστι του Χριστού, τον Όσιον και νεομάρτυρα Σάββα.

Ο Αριστοτέλης τίμησε την πατρίδα του προ Χριστού. Ο Άγιος Σάββας τιμά τα χριστιανικά Στάγειρα μετά Χριστόν. Αλλά τούτος ο δεύτερος είναι ανώτερος του πρώτου, α) διά την εις τον αληθινόν Θεόν πίστιν του, β) διά την φιλόσοφον ζωήν της ασκήσεως και της εγκράτειας ως μοναχός, γ) διά το μαρτύριον υπέρ της πίστεως και της πατρίδος και δ) διά την αγιότητα με την οποία τον ετίμησε ο άγιος Θεός.

Ο Οσιομάρτυς Σάββας γεννήθηκε στα Στάγειρα[1] περί το τέλος του 18ου αιώνος. Μετά τον ευρίσκομεν να ασκείται ως μοναχός εις την Ιεράν Μονήν Κωνσταμονίτου του Αγίου Όρους.

Η μετάβασίς του εις αυτήν την Ιεράν Μονήν δικαιολογείται από την σχέσιν που είχε με τα Στάγειρα και γενικώς με την Χαλκιδικήν[2]. Ο δε κτήτωρ του νέου καθολικού της Μονής ήταν ο προηγούμενος Αρχιμανδρίτης Συμεών, καταγόμενος από τα Στάγειρα.

Στην Μονήν αυτήν, που τιμάται προς τιμήν του Αγίου Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Στεφάνου, αφιέρωσε την ζωήν του ο Άγιος Σάββας. Η ερημική και ορεινή θέσις της Μονής βοηθά όντως εις περισυλλογήν και καθαράν προσευχήν. Οι ακολουθίες στο Ναό, η κατ’ ιδίαν στο κελλί προσευχή, τα διακονήματα, η μελέτη, ήταν η ζωή του. Ασκούσε την υπακοή στον Γέροντα, την ακτημοσύνη και την παρθενία.

Έτσι προετοιμαζόταν να λάβη και το στεφάνι του μαρτυρίου.

Μαρτυρούσε πρώτα με την ζωή του και την γνησιότητα της πίστεως του και μετά το απέδειξε με το μαρτύριο του αίματος του. Πραγματικά! Ο μοναχός ετοιμάζει τον εαυτό του διά τον υπέρ Χριστού μαρτύριον του αίματος.

Ο Άγιος μας ζούσε, κατά την επανάστασι της Χαλκιδικής το 1821, όταν, ο Κύριος τον κάλεσε για το μαρτύριο.

Μοναδική πηγή του μαρτυρίου του είναι πάλιν ο μοναχός Δοσίθεος ο Λέσβιος Κωνσταμονίτης στον υπ’ αριθμ. 123, σελ. 188· χειρόγραφο κώδικα, ευρισκόμενον εις την βιβλιοθήκην. Η διήγησις αναφέρεται σε 5 οσιομάρτυρες[3] εκ της Μονής Κωνσταμονίτου με τον τίτλον, ” Νέον υπόμνημα των νεοφανών Ιερομαρτύρων και Οσιομαρτύρων, των εν λαμψάντων αγιορειτών οσίων Πατέρων, κατά την επανάστασιν της Ελλάδος υπό των Οθωμανών θανατωθέντων”.

Ας δούμε πως περιγράφει ο Δοσίθεος το μαρτυρικό τέλος του Αγίου Σάββα: Τώρα δε αδελφοί, ας έλθωμεν εις τον απλούν Σάββαν τον Σταγειρίτην, όστις επρογνώρισε και αυτός μακάριος του θανάτου του τον τρόπον, διότι αναχωρώντας από το Κοινόβιον, όταν εστάλθη έξω εις την Ιερισσόν από τους Πατέρας, είπεν εις ένα αδελφόν του κοινοβίου· φίλον του το μέλλον γενέσθαι.

Είδε, λέγω εν οράματι την νύκτα, ότι διώκοντές τον οι εχθροί τον εθανάτωσαν. Και ούτως εφάνη εις τον μακάριον, ότι η ψυχή του επέταξεν εις τους ουρανούς, το δε σώμα του εις την γήν. Και αλήθευσεν η πρόγνωσις και η πρόρρησις αύτη μετά του οράματος. Διότι απερνώντας εκείθεν από την του Ζωγράφου σεβάσμιαν Μονήν, εθανατώθη από τους ασεβείς ο μακάριος, ομού με άλλον ένα κοσμικόν, δούλον και αυτόν του Μοναστηρίου, και οι δύο ήτον Σταγειρίται. Και ούτως έγεινεν η μακαρία κοίμησις και αυτών”.

Από το “ιστορικά της Επαναστάσεως της Χαλκιδικής” γνωρίζουμε ότι την άνοιξι του 1822 βρίσκονται οι Τούρκοι στην Ιερισσό και την Λαμπροτρίτη, προέβησαν εις την σφαγήν των 400 Ιερισσιωτών στο Μαύρο αλώνι. Επομένως ιστορικά κατά το 1822 πρέπει να τοποθετήσωμεν το μαρτύριον του Αγίου.

Ο Δοσίθεος αναφέρει την 10ην Ιουνίου 1822, ως ημερομηνία του μαρτυρίου των άλλων τεσσάρων Πατέρων στην Θεσσαλονίκη. Ενώ του Αγίου Σάββα, συνέβη μεταξύ Μονής Ζωγράφου και Ιερισσού.

Πρέπει λοιπόν να συμπεράνουμε, ότι το μαρτύριο του Αγίου Σάββα συνέβη χρονικά κοντά στο μαρτύριο των υπολοίπων Πατέρων στην Θεσσαλονίκη.

Έτσι ο Χριστός τον ετίμησε με τον διπλούν στέφανον της οσιακής μοναχικής ζωής και του μαρτυρίου. Δικαίως και η πατρίς του, τα Στάγειρα καυχώνται διά τον εκλεκτόν αυτό τέκνον, διότι ετίμησε τον Χριστόν και την Πατρίδα.

Αξίως δε και η Τοπική Εκκλησία, η Ιερά Μητρόπολις Ιερισσού τον τιμά και τον συγκαταλέγει στην εκλεκτή χορεία των Τοπικών Αγίων της.

Την πρώτη εικόνα του Αγίου ιστόρησε ο αγιογράφος Χρήστος Καραπάλης και την ακολουθίαν συνέθεσε ο υμνογράφος κ. Χαράλαμπος Μπούσιας.

Η πρώτη πανήγυρις προς τιμήν του Αγίου εγένετο το 1988 όταν υπεδέχθη η ενορία την πρώτην εικόνα του Αγίου και παρευρέθη ο Μητροπολίτης Ιερισσού κυρός Νικόδημος.

Η μνήμη του τελείται την 10ην Ιουνίου στην ενορία των Σταγείρων.

[ΠΗΓΗ: http://www.diakonima.gr/, 10/6/2022]